Choroby odkleszczowe u psa - co musisz wiedzieć

Kleszcz to nie tylko obrzydliwy pasażer na gapę. W Polsce potrafi przenieść chorobę, która realnie zagraża życiu psa. Dobra wiadomość: większości z nich da się zapobiec. Wystarczy znać wroga, stosować profilaktykę i wiedzieć, kiedy ruszać do weterynarza. Poniżej najważniejsze choroby odkleszczowe, ich objawy i to, co naprawdę chroni Twojego psa.

Jakie choroby przenoszą kleszcze w Polsce?

Trzy nazwy powtarzają się najczęściej: babeszjoza, borelioza i anaplazmoza. Różnią się przebiegiem i tym, który kleszcz je przenosi, ale łączy je jedno - żadnej nie wolno lekceważyć.

Choroba	Typowe objawy	Najwyższe ryzyko
Babeszjoza	Apatia, gorączka, ciemny czerwonobrązowy mocz, bladość lub żółtaczka błon śluzowych, anemia, osłabienie	Bardzo wysokie - najczęstsza poważna choroba odkleszczowa psów w Polsce
Borelioza	Nawracająca, wędrująca kulawizna, obrzęk stawów, gorączka, apatia, brak apetytu, powiększone węzły chłonne	Wysokie, zwłaszcza w regionach leśnych
Anaplazmoza	Apatia, gorączka, spadek apetytu, bladość błon śluzowych, czasem kulawizna i objawy żołądkowe	Wysokie, często razem z innymi infekcjami

Babeszjoza - najgroźniejsza w polskich warunkach

To choroba, której boją się weterynarze i którą każdy opiekun powinien znać. Babeszjoza jest najczęstszą i jedną z najpoważniejszych chorób odkleszczowych psów w Polsce. Przenosi ją głównie kleszcz Dermacentor reticulatus, którego coraz więcej w centralnej i wschodniej części kraju.

Pierwiastniki Babesia atakują czerwone krwinki i je niszczą. Stąd klasyczny zestaw objawów: apatia, brak apetytu, gorączka, a w miarę postępu choroby ciemny, czerwonobrązowy mocz, bladość lub zażółcenie błon śluzowych i narastające osłabienie. Ciemny mocz to sygnał, którego nie wolno przegapić - oznacza rozpad krwinek. Nieleczona babeszjoza może zakończyć się śmiercią, a opóźnione leczenie grozi trwałymi uszkodzeniami. Tu liczy się każda godzina.

Borelioza - choroba stawów i nie tylko

Boreliozę (chorobę z Lyme) przenoszą kleszcze z rodzaju Ixodes, zwane też kleszczami pospolitymi. U psów najbardziej charakterystyczna jest nawracająca, wędrująca kulawizna - pies kuleje raz na jedną, raz na drugą nogę, czasem z obrzękiem stawów. Do tego dochodzi gorączka, ospałość, brak apetytu i powiększone węzły chłonne. Część zakażonych psów nie pokazuje objawów od razu, dlatego obserwacja po ukąszeniu jest tak ważna.

Anaplazmoza - podstępne, niespecyficzne objawy

Anaplazmozę przenoszą głównie kleszcze Ixodes ricinus, ale także Dermacentor reticulatus. Objawy bywają mało charakterystyczne: apatia, gorączka, spadek apetytu, bladość błon śluzowych, niekiedy kulawizna, wymioty czy biegunka. Właśnie ta niespecyficzność sprawia, że łatwo ją zbagatelizować - a bywa, że pies ma jednocześnie kilka infekcji odkleszczowych.

Po czym poznać, że coś jest nie tak?

Nie musisz stawiać diagnozy - od tego jest weterynarz. Twoim zadaniem jest wychwycić, że coś się zmieniło. Zwróć szczególną uwagę na te sygnały po sezonie kleszczowym lub po znalezieniu kleszcza:

• nagła apatia, niechęć do ruchu, pies "gaśnie"
• gorączka, drżenie, przyspieszony oddech
• ciemny, czerwonawy lub brązowy mocz
• bladość lub zażółcenie dziąseł
• utrata apetytu trwająca dłużej niż jeden dzień
• kulawizna, która pojawia się i znika

Jeśli widzisz którykolwiek z tych objawów po ukąszeniu - nie czekaj do rana, jedź do weterynarza. Przy chorobach odkleszczowych szybka reakcja potrafi przesądzić o życiu psa. Zorientowanie się, gdzie jest najbliższa całodobowa lecznica, to część podstawowego przygotowania - więcej o tym w naszym poradniku pierwsza pomoc dla psa.

Jak chronić psa przed chorobami odkleszczowymi?

Profilaktyka działa i jest prostsza niż leczenie. Trzy filary:

1. Całoroczna ochrona przeciwkleszczowa - krople typu spot-on, obroża lub tabletki. Konkretny preparat i schemat dobierz z weterynarzem, bo zależą od wagi, stylu życia i regionu. Nie kopiuj dawek z internetu.
2. Codzienna kontrola sierści - po każdym spacerze przeczesz psa palcami, zwłaszcza uszy, pachy, pachwiny i okolice pyska. Im szybciej znajdziesz kleszcza, tym lepiej.
3. Szybkie i prawidłowe usuwanie - przy wielu zakażeniach patogeny potrzebują czasu, żeby przedostać się do krwiobiegu psa, więc każda godzina ma znaczenie. Jak robić to bezpiecznie, krok po kroku, opisujemy w artykule o kleszczach u psa.

Warto też porozmawiać z weterynarzem o szczepieniach - dla niektórych chorób są dostępne, choć nie zastępują profilaktyki przeciwkleszczowej. Co wchodzi w standardowy plan i jak to ułożyć, znajdziesz w tekście o szczepieniach psa.

Czego nie robić

Nie lecz psa na własną rękę. Babeszjoza, borelioza i anaplazmoza wymagają diagnostyki i leczenia weterynaryjnego - domowe metody mogą tylko opóźnić właściwą pomoc. Nie zakładaj też, że brak objawów oznacza brak zakażenia. Część chorób ujawnia się z opóźnieniem, dlatego po ukąszeniu obserwuj psa przez kilka tygodni.

Kiedy do weterynarza?

Krótka zasada: każdy niepokojący objaw po ukąszeniu lub w sezonie kleszczowym to powód do wizyty. Ciemny mocz, wysoka gorączka, skrajna apatia czy bladość dziąseł to sytuacje pilne. Lepiej pojechać raz za dużo niż raz za późno.

Sezon kleszczowy nie powinien zamykać psa w domu. Sprawdzaj na mapie DogOut, gdzie w okolicy są bezpieczne trasy i punkty z wodą, oznaczaj ostrzeżenia dla innych opiekunów i umawiaj spacery z głową. Ruch jest ważny - tylko rób go mądrze i chroń psa przed kleszczami.