Jak wybrać rasę psa - od trybu życia do temperamentu

Zakochujesz się w zdjęciu rasy i wyobrażasz sobie idealne spacery. A potem okazuje się, że Twój nowy towarzysz wyje przez dwie godziny, gdy wychodzisz do pracy, albo ściga rowerzystów z siłą, której się nie spodziewałeś. Wybór rasy psa to nie zakupy - to decyzja na 10-15 lat. Oto jak ją podjąć z głową.

Zacznij od siebie, nie od psa

Zanim zaczniesz przeglądać katalogi ras, odpowiedz sobie na kilka pytań:

• Ile masz czasu na spacery? Godzina dziennie czy trzy? W tygodniu roboczym czy tylko w weekendy?
• Jak dużo miejsca masz w domu? Kawalerka w bloku czy dom z ogrodem?
• Jakie masz doświadczenie z psami? Pierwszy raz czy kolejny pies?
• Czy w domu są dzieci lub inne zwierzęta?
• Jaki masz budżet na pielęgnację? Strzyżenie co 6-8 tygodni to realny koszt przy niektórych rasach.

Odpowiedzi na te pytania zawężają pole wyboru szybciej niż jakakolwiek lista "top 10 ras".

Zrozum, skąd pochodzi rasa

Każda rasa była hodowana w konkretnym celu - i ten cel nadal wpływa na jej charakter. Pies, którego przodkowie przez wieki gonili zwierzynę, nie zmieni się w kanapiowego leniuszka dlatego, że Ty chcesz spokoju.

Grupa hodowlana	Przykłady ras	Typowe cechy	Poziom energii
Pasterskie i obronne	Border collie, owczarek australijski, belgijski	Wysoka inteligencja, silna potrzeba zadania	Bardzo wysoki
Myśliwskie - aportujące	Labrador, golden retriever, spaniel	Towarzyskie, chętne do nauki	Wysoki - umiarkowany
Myśliwskie - tropiące	Beagle, biegun, chart	Silny nos lub wzrok, niezależność	Wysoki - zmienny
Terriery	West highland terrier, fox terrier	Niezależność, upór, czujność	Umiarkowany - wysoki
Towarzyskie (toy)	Maltańczyk, chihuahua, pomeranian	Silne przywiązanie do właściciela, głośność	Niski - umiarkowany
Pracujące	Husky, rottweiler, bokser	Siła, niezależność, potrzeba przewodnictwa	Wysoki
Klasyczne towarzyszące	Cavalier king charles spaniel, bichon, mops	Spokój, adaptacja, towarzyskość	Niski - umiarkowany

Według klasyfikacji FCI (Fédération Cynologique Internationale) istnieje 10 grup ras - w Polsce psy wpisywane do Związku Kynologicznego w Polsce (ZKwP) stosują właśnie tę klasyfikację.

Energia to klucz

Najczęstszy błąd przy wyborze rasy: dopasowanie do wyglądu zamiast do poziomu energii. Pies z niedoborem ruchu i stymulacji mentalnej nie "siedzi spokojnie" - szczeka, niszczy, kopie, ucieka. To nie wina psa.

Szacuj potrzeby energetyczne realnie:

• Niski poziom energii (mops, buldog angielski, greyhound w domu): 30-45 min spacerów dziennie.
• Umiarkowany (cavalier, bichon, shih tzu): 1-1,5 h dziennie.
• Wysoki (labrador, beagle, husky): 1,5-2 h dziennie plus zabawy.
• Bardzo wysoki (border collie, malinois, jack russell): 2+ h aktywności fizycznej i kilkadziesiąt minut treningu mentalnego każdego dnia.

Pamiętaj, że spacer to nie to samo co bieg. Powolny obchód osiedla nie zaspokoi potrzeb aktywnego psa - a jak urozmaicić spacer z psem i co dać mu z niego wynieść, to temat osobny.

Rozmiar - pułapka myślenia

Małe = spokojne? Nie zawsze. Jack russell terrier w 30 kg ciele miałby taki sam charakter jak w 8 kg. Yorkshire terrier potrafi szczekać głośniej niż labrador. Shih tzu jest natomiast zaskakująco spokojny jak na swoją egzotyczną urodę.

Rozmiar ma znaczenie praktyczne: duży pies kosztuje więcej (karma, leki, hotele), wymaga silniejszej kontroli na smyczy i zajmuje więcej miejsca w samochodzie. Ale to nie rozmiar decyduje o potrzebach aktywności - decyduje rodowód.

Pielęgnacja - ukryty koszt

Cudna sierść wymaga pracy. Przed zakupem lub adopcją sprawdź:

• Linienie: husky, labrador, owczarek sypią sierścią przez cały rok i intensywnie podczas linienia. Odkurzacz na stałe.
• Strzyżenie: rasy nielinejące (pudel, schnauzer, cocker spaniel) wymagają regularnego groomera - koszt 150-400 zł co 6-8 tygodni.
• Codzienne szczotkowanie: psy z długą lub dwuwarstwową sierścią (chow-chow, maltańczyk, samoyed) potrzebują codziennej pielęgnacji, inaczej sierść się kołtuni.

Jeśli szukasz rasy mniej uczulającej, przeczytaj nasz artykuł o psach dla alergików - znajdziesz tam rzetelne informacje o rasach z ograniczonym linieniem.

Doświadczenie właściciela

Niektóre rasy wybaczają błędy. Inne - nie. Pies z silnym popędem pasterskim lub łowieckim, silną hierarchią lub niezależnością wymaga właściciela, który wie, jak stawiać granice, rozumie komunikację psa i regularnie trenuje.

Rasy polecane dla pierwszego psa: labrador, golden retriever, cavalier king charles spaniel, beagle, poodle (pudel miniaturowy lub standard). Są towarzyskie, łatwe w szkoleniu i wybaczające.

Rasy wymagające doświadczenia: malinois, border collie, husky syberyjski, rottweiler, akita - nie dlatego że są "złe", ale dlatego że mają silne instynkty, które wymagają umiejętnej pracy.

Schronisko czy hodowca

Adopcja ze schroniska lub fundacji to wartościowy wybór - większość psów tam to kundelki lub rasy mieszane, często już po podstawowym szkoleniu. Doświadczony wolontariusz schroniska może pomóc dopasować psa do Twojego stylu życia lepiej niż jakakolwiek lista ras.

Jeśli decydujesz się na psa rasowego, szukaj sprawdzonego hodowcy zarejestrowanego w Związku Kynologicznym w Polsce. Dobry hodowca zada Ci tyle samo pytań, ile Ty mu - bo zależy mu na tym, żeby szczeniak trafił do odpowiedniego domu.

Wyjdź z domu i poznaj rasy na żywo

Zdjęcia i filmy nie zastąpią kontaktu z prawdziwym psem. Odwiedź wystawy psów, zapytaj znajomych właścicieli o codzienne życie z ich rasą, obserwuj psy na spacerach.

Mapa w DogOut pomoże Ci znaleźć wybiegi i parki w Twojej okolicy - to idealne miejsce, żeby porozmawiać z opiekunami różnych ras i zobaczyć, jak ich psy zachowują się w codziennych sytuacjach. Zanim podejmiesz decyzję na 12 lat, warto zainwestować w kilka takich rozmów.